Ήδη
από τις πρώτες της μέρες, η νεαρή οκτωβριανή επανάσταση επαναστατικοποίησε την
τέχνη τόσο στη μορφή όσο και στο περιεχόμενο. Το σινεμά χρωστά τουλάχιστον τη
μισή από την ύπαρξή του στους μεγάλους δάσκαλους που ξεπήδησαν από τις μέρες
του Οκτώβρη, με πρώτον φυσικά ανάμεσά τους τον Σεργκέι Αϊζενστάιν (την άλλη
μισή τη χρωστάει στα εξίσου επαναστατικά, αν και για διαφορετικούς λόγους και
με διαφορετικό περιεχόμενο, επιτεύγματα του Χόλλυγουντ).
Στο
μικρό αυτό αφιέρωμα παρουσιάζουμε ταινίες με μεγάλη ιστορική ή/και καλλιτεχνική
αξία. Ταινίες όμως που περιγράφουν την κατάσταση στην ΕΣΣΔ της εποχής τους, τις
κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που τις γέννησαν, παίρνοντας μάλιστα
μερικές φορές και καθαρή θέση. Γιατί μια κληρονομιά που άφησε η επανάσταση στα
κινηματογραφικά της παιδιά είναι η τάση να αντιμετωπίζονται τα κοινωνικά και
ιστορικά ζητήματα από ταξική σκοπιά.
Το πρώτοΑντιφασιστικό
Φεστιβάλ Παραστατικών Τεχνώνστο
αυτοδιαχειριζόμενο θέατρο«Εμπρός»είναι γεγονός. Το Φεστιβάλ αποτελεί
πρωτοβουλία καλλιτεχνών που στόχο έχουν να δράσουν ενάντια στον βίαιο εκφασισμό
της κοινωνίας. Διεξάγεται από τις 13 Μαρτίου και θα διαρκέσει ως τις 23 του
μήνα, ξεκινώντας καθημερινά από τις 16.00. Όπως αναφέρουν στηΦωτεινή Λαμπρίδηοι καλλιτέχνες, το Αντιφασιστικό
Φεστιβάλ, ευελπιστεί να συνενώσει ακόμη περισσότερες ομάδες στο μέλλον και να
γίνει ακόμη πιο συλλογικό.
Το Αντιφασιστικό Φεστιβάλ Παραστατικών Τεχνών περιλαμβάνει θεατρικές
παραστάσεις, δρώμενα, performances, συναυλίες, εργαστήρια για μικρούς και
μεγάλους και συντονισμένες συζητήσεις. Οι δραστηριότητες διεξάγονται στο ελεύθερο αυτοδιαχειριζόμενο θέατρο ΕΜΠΡΟΣ και στον δημόσιο χώρο της Αθήνας.
Δεν
πρόκειται απλά για μια ακόμη επίκαιρη
πολιτική σάτιρα, αλλά για τη διαχρονική
καυστική ματιά του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη
(1892) στη βάση του πολιτικού συστήματος.
«Δεν είναι σαν να γράφτηκε σήμερα. Είναι
μια κριτική στο πολιτικό σύστημα που
από τότε μέχρι σήμερα επί της ουσίας
παραμένει ίδιο», σημειώνει ο Κώστας
Παπακωνσταντίνου, σκηνοθέτης της
παράστασης «Χαλασοχώρηδες», μιλώντας
στο tvxs.gr. Οι αναγνώστες του tvxs.gr θα
έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν
μια ειδική παράσταση για αυτούς με
μειωμένο εισιτήριο (10 ευρώ αντί για 15
ευρώ), το Σάββατο 14 Δεκεμβρίου, στο
θέατρο Altera Pars. Απλώς στείλτε τα
στοιχεία σας, και τον αριθμό των ατόμων
που επιθυμείτε, στο theatro@tvxs.gr μέχρι
και την Παρασκευή 13 Δεκεμβρίου.
Οι
Χαλασοχώρηδες, διήγημα του Αλέξανδρου
Παπαδιαμάντη που δημοσιεύτηκε το 1892,
παρουσιάστηκε για πρώτη φορά επί σκηνής
το 2011 και η παράσταση συνεχίζεται μέχρι
σήμερα με εξαιρετική επιτυχία. Το tvxs.gr
συνάντησε τους συντελεστές της παράστασης
στον εναλλακτικό
τεχνοχώρο Cartel,
στο Βοτανικό. Μιλήσαμε για το έργο και
την «καθαρή ματιά» του Παπαδιαμάντη
μέσω της οποίας αποκαλύπτεται το πολιτικό
σύστημα και ο καθένας καλείται να βγάλει
τα συμπεράσματά του. Εξάλλου «η αφετηρία
της πολιτικής είναι ο διάλογος, το να
εκφράζεις την άποψή σου», σημειώνει ο
Κώστας Παπακωνσταντίνου.
Οι απεγοί διοικητικοί του ΕΜΠ και του ΕΚΠΑ μαζί με τους εργαζομένους της ΕΡΤ διοργανώνουν σήμερα 14/11 συναυλία στο προαύλιο του Πολυτεχνίου στις 19:00. Η λαϊκή ορχήστρα ''Μίκης Θεοδωράκης'' ερμηνεύει τραγούδια σε ποίηση του Γιάννη Ρίτσου. Ένα πολιτιστικό γεγονός στα πλαίσια των εκδηλώσεων από τα 40 χρόνια της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, που πρέπει να στηριχθεί από όλους και όλες μας, μιας και σήμερα τα αιτήματα της εξέγερσης αυτής φαντάζουν πιο επίκαιρα από ποτέ!
Μπορούμε να έχουμε μιαν ακριβή εικόνα
των συνθηκών που οδήγησαν στην άνοδο του ναζισμού; Ο κινηματογράφος, και η
τέχνη γενικά, ζουν και αναπνέουν μέσα σε συγκεκριμένες κοινωνικές συνθήκες,
μεταφέροντας μερικές φορές πολύ ακριβέστερες πληροφορίες από πολλές
αναλύσεις. Τρεις ταινίες κι ένα ντοκιμαντέρ, τέσσερα διαφορετικά βλέμματα, τα
δύο πριν, το τρίτο πολύ μετά το ίδιο το γεγονός, και το τέταρτο κατά τη
διάρκεια της ηρωικής αντίστασης, μας μεταφέρουν τέσσερις ταξικά φορτισμένες
μαρτυρίες. Στην Πολιτική-Πολιτιστική Λέσχη Εκτός Γραμμής, Στρατηγοπούλου 7
& Μαυρικίου
Για
2η χρονιά από 3 Νοεμβρίου στο Θέατρο
Τζένη Καρέζη «ΟΤΑΝ Ο ΗΛΙΟΣ…», ένα
από τα πιο αγαπημένα μυθιστορήματα της
Ζωρζ Σαρή «ζωντανεύει» από τις 3 Νοεμβρίου
στο Θέατρο Τζένη Καρέζη από την ομάδα
νέων ηθοποιών «Πεδίο Τέχνης», για δεύτερη
χρονιά, μετά την επιτυχία που σημείωσε
η παράσταση τον περασμένο Απρίλιο στο
Θέατρο Τέχνης. Μαζί τους ο Γιάννης
Δεγαΐτης και η Κατερίνα Ζιώγου.
ΤΟ ΕΡΓΟ
Αθήνα, περίοδος Κατοχής. Η
δεκαεξάχρονη Ζωή προσπαθεί να καταλάβει…
Προσπαθεί να καταλάβει γιατί ο πόλεμος,
γιατί οι θάνατοι, γιατί η κατάκτηση της
χώρας από τους Ναζί, γιατί η πείνα και
οι κακουχίες. Και σιγά σιγά, αρχίζει να
αντιδρά με τις μικρές της δυνάμεις ώστε
να επιστρέψει στην Ελλάδα η πολυπόθητη
ελευθερία…
στο “Ρίζο της Δευτέρας”
στις 28/10/1947 για την επέτειο της 28ης
Οκτωβρίου πιο επίκαιρο από ποτέ.
Η
βουβή επέτειος.
Γιορτή
και λαός.
H
28 του Οχτώβρη είναι μια μεγάλη μέρα για
τον ελληνικό λαό – και μέρα ντροπής για
τους προδότες του. Κι όμως ετούτοι
γιορτάζουνε το “αλβανικό έπος”. Και
πάλι χωρίς το λαό. Και πάλι με φράχτη
γύρω τους τα όπλα -για να τους φυλάνε
όταν πηγαίνουν στην τελετή – να φυλάνε
από το λαό τους εχθρούς του λαού.
Το
τι νόημα δίνουνε στον όρο “αλβανικό
έπος” οι φυγάδες του “έπους” φαίνεται
από το νόημα που δίνουνε σε κάτι ανάλογες
και παράλληλες ορολογικές απάτες όπως
π.χ “απελευθέρωση”, “ανεξαρτησία”,”δημοκρατία”,
“αμερικάνικη βοήθεια”, “πνευματική
ελευθερία” κλπ. Το ουσιαστικό περιεχόμενο
των λέξεων είναι διαμετρικά αντίθετο
με την ετυμολογική τους σημασία.
Αλλά
το νόημα, που έδινε η 4η Αυγούστου στο
“αλβανικό έπος”, μας το εξήγησε τότες
με τρόπον επίσημον ο τότε διευθυντής
της Ασφαλείας κ. Παξινός. Ενώ δηλαδή ο
ελληνικός λαός γυμνός και άοπλος,
εγκαταλειμμένος από τους “αρχηγούς”
του χτύπαε στο μέτωπο και μπροστά και
πίσω του τους εχθρούς της ελευθερίας
του, τους φασίστες, οι αρχηγοί του
ελληνικού φασισμού ετοιμάζανε στην
πρωτεύουσα την παράδοση του λαού –
γιατί η συνθηκολόγηση του μετώπου δεν
ήταν παράδοση του στρατού μονάχα (των
200 χιλιάδων ανδρών), αλλά ολάκερου του
ελληνικού λαού (των 7 εκατομμυρίων).
Ο
μοναρχοφασισμός που είπε το μαύρο του
“όχι”, μονάχα για τον τύπο, κοίταε από
την πρώτη στιγμή πώς θα έσωζε όχι την
“πατρίδα”, παρά το καθεστώς του. Πώς
θα περνούσε τον ελληνικό λαό από τα δικά
του χέρια στα ξένα χέρια,χωρίς ο μεσίτης
να χάσει ούτε την ηγεσία του λαού, ούτε
τα κέρδη του απ΄αυτόν.
Η
συνθηκολόγηση του μετώπου δεν ήτανε
πράξη ανωτέρας βίας παρά θεληματική
συμμαχία με τον εχθρό εναντίον του λαού.
Και κανένας από τους μεταδεκεμβιανούς
κυβερνήτες δεν αμφιβάλλει πως στην
σημερινή επέτειο δεν γιορτάζεται το
“αλβανικό έπος”, παρά η “συνθηκολόγηση”
και η συνεργασία με τον εχθρό. Αν τότε
ο ελληνικός λαός νικούσε ως το τέλος
τους εχθρούς κι έσωζε την ελευθερία
του, οι σημερινοί συνεχιστές της 4ης
Αυγούστου, τη σημερινή επέτειο θα την
είχανε ημέρα “εθνικού πένθους”.
Λοιπόν.
Τότες κ’ εμείς οι αριστεροί δημοσιογράφοι
και διανοούμενοι πήραμε στα σοβαρά
(όπως κι ο λαός) τον πόλεμο κατά των
“βαρβάρων επιδρομέων”. Και γράφαμε
πύρινα άρθρα εναντίον τους- εναντίον
του “φασισμού”. Μα το είπαμε: ο δικός
μας ο φασισμός, τέκνο και ομοίωμα του
ιταλικού και του γερμανικού, δεν του
καλάρεσε να βρίζουμε το “σύστημα”. Κι
ένα βράδυ (χειμώνας ήτανε) μας μαζέψανε
στη Γενική Ασφάλεια τους ξεροκέφαλους
αριστερούς που χαλούσαμε τη “δουλειά”.
Ήτανε (όσο θυμάμαι) ο Καρβούνης, ο
Κορδάτος, ο Κορνάρος, ο Πανσέληνος, ο
Μέξης, ο Σπ. Θεοδωρόπουλος. Και ξαφνικά
για λίγες ώρες μονάχα μας φέρανε ωραίον,
κομψόν και γόητα, με ύφος “υπεράνω όλων”
μας, τον κ. Καραγάτση. Μα ως το βράδυ τον
αφήσανε.
Το
άλλο βράδυ μας ξαναπήγανε στη Διεύθυνση
της Γεν. Ασφαλείας, όπου μας παρουσιάσανε
στον κ. Παξινό. Εκεί πήραμε το “πρώτο
βάπτισμά” μας στο νόημα του “αλβανικού
έπους”. Ο κ. Διευθυντής, κοφτά και
μελετημένα μας είπε να μην κάνουμε τον
έξυπνο στα άρθρα μας βρίζοντας το φασισμό
(έτσι βρίζαμε έμμεσα και την 4η Αυγούστου.
Και σ’ αυτή την άποψη δεν είχε άδικο ο
κ. Διευθυντής) και πως δεν φταίει καθόλου
ο φασισμός για τον πόλεμο.
Με
άλλα λόγια, εννοούσε πως έφταιγε ο
ιταλικός λαός που μας μισούσε ή που είχε
καταχτητικές βλέψεις, λες κ’ οι λαοί
αισθάνονται ή ενεργούνε μοναχοί τους
κ’ είναι υπεύθυνοι αυτοί για ό,τι
αγαπούνε ή μισούνε και για ό,τι κάνουνε
-όπως τα ομαδικά εγκλήματα εναντίον των
αμάχων.
Κι
αφού μας ενουθέτησε και μας έκανε
προσεχτικούς για το μέλλον μάς άφησε
“λέυτερους”, δηλ. μας “εδέσμευσε” τη
σκέψη και τη γλώσσα. Έπρεπε δηλ. κ’ εμείς
να βοηθήσουμε τον ξένο φασισμό να κατεβεί
και να θρονιαστεί άνετα στην Ελλάδα
δίπλα στο ντόπιο.
Κάτι
ανάλογο μου είπε μια μέρα κι ο διευθυντής
της εφημερίδας, που εργαζόμουνα τότες.
Έγραφα μια ιστορία (επί διόμισυ μήνες)
της διαφθοράς και απανθρωπίας των
πολιτικών ηθών της Ρώμης από το Σύλλα
και πέρα. Η περίσταση και η πεποίθησή
μου με κάνανε να χρωματίζω κάπως ζωηρότερα
τα πρόσωπα και τα πράγματα και να τα
χαρακτηρίζω με τον ίδιο τρόπο – κυρίως
την αρπαχτικότητα και τη φιλοχρηματία
των ισχυρών της “αιώνιας πόλεως”:
Σύλλα, Κράσσου, Οκταβίου, Κικέρωνα,
Σενέκα κλπ.
Ο
διευθυντής μου λοιπόν με κάλεσε και μου
λέγει¨
-Είπαμε
να βρίζεις τους Ρωμαίους, αλλ’ όχι και
τους πλουτοκράτες! Δυστυχώς οι περισσότεροι
αναγνώστες μας (της Κηφησιάς) είναι
πλουτοκράτες.
-Μα
εγώ βρίζω, του απάντησα γελώντας, τους
τότε Ρωμαίους πλουτοκράτορες, όχι τους
τώρα Έλληνες πλουτοκράτες. Εκείνοι ήταν
τέρατα. Οι δικοί μας είναι εντάξει :
πατριώτες και καλοί χριστιανοί…
Μ’
άλλα λόγια οι δυο διευθυντές της Ασφαλείας
και της αστικής εφημερίδας, θέλανε ο
πρώτος να μη βρίζουμε τους εξωτερικούς
εχθρούς κι ο δεύτερος τους εσωτερικούς.
Ας χάνεται η πατρίδα, αλλ’ όχι το σύστημα.
Θέλετε τώρα άλλην εξήγηση του τι σημαίνει
γι’ αυτούς ο όρος “αλβανικόν έπος”;
Όταν
λοιπόν οι εχθροί του λαού ξηγιούνται
με τόση ειλικρίνεια, τότε γιατί ο λαός
να μην έχει το δικαίωμα να τους τα λέει
κι αυτός από την καλή; Θα πείτε δεν τον
αφήνουν. Θα τον αφήσουν! Κι αν τώρα ο
λαός τιμά ανεπίσημα αυτήν την επέτειο,
θα έρθει η μέρα σύντομα, που θα την
γιορτάζει επίσημα κι όπως της αξίζει.
Η Σύγκλητος του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, μετά από ανοικτή συνεδρίασή της, στην οποία είχαν κληθεί και συμμετείχαν εκατοντάδες μέλη της Πολυτεχνειακής Κοινότητας, εξέδωσε ψήφισμα με το οποίο τονίζει ότι συνεχίζει τον αγώνα για την κατάργηση του μέτρου της διαθεσιμότητας των υπαλλήλων των ΑΕΙ, ώστε να παραμείνει ανοικτό το Ελληνικό Δημόσιο Πανεπιστήμιο. Καλεί την Πολυτεχνειακή Κοινότητα να προασπίσει το μέλλον το Πολυτεχνείου και τη Σύνοδο των Πρυτάνεων να λάβει σαφείς και ξεκάθαρες αποφάσεις αντίθεσης στα μέτρα διάλυσης των ΑΕΙ.
Η Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ στη κοινή συνέλευση διδασκόντων, εργαζομένων και φοιτητών, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 11/9/2013, αποφάσισε να καλέσει στα πλαίσια των κινητοποιήσεων, τους πρωτοετείς φοιτητές και τους γονείς τους σε εκδήλωση υποδοχής στην αίθουσα Τελετών του κτιρίου Αβέρωφ. Όπως αναφέρει η "Πρόσκληση σε μια αλλιώτικη γιορτή" η Σχολή θέλει να γιορτάσει μαζί με τους φοιτητές και τους γονείς την επιτυχία τους, την είσοδο τους στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο αλλά και να στηρίξει μαζί τους την προοπτική της υπεράσπισης της Δημόσιας Παιδείας.
Στα πλαίσια των κινητοποιήσεων και των αποφάσεων των Συλλόγων οι εργαζόμενοι, φοιτητές και διδάσκοντες του ΕΜΠ, σε συνεργασία με τους εργαζόμενους της ΕΡΤ, οργανώνουν Συναυλία για τη Δημόσια Παιδεία με συμμετοχή πολλών καλλιτεχνών και ανθρώπων του πνεύματος, την Τετάρτη 18 Σεπτεμβρίου στις 8.00 μμ. Η συναυλία θα πραγματοποιηθεί στο προαύλιο του Ιστορικού Συγκροτήματος Πατησίων ΕΜΠ.
Η Ταινιοθήκη της Ελλάδος τιμά
την μνήμη της Αλίντας Δημητρίου που
«έφυγε» τον περασμένο Ιούλιο και καλεί
τους φίλους του ντοκιμαντέρ και της 7ης
Τέχνης, τη Δευτέρα 16 Σεπτεμβρίου και με
ελεύθερη είσοδο, σε μια τιμητική βραδιά
για το σπουδαίο έργο που μας άφησε ως
κληρονομιά. Του Γιώργου Ρούσσου.
Η Αλίντα Δημητρίου,
γεννήθηκε στην Αθήνα το 1933 και σπούδασε
Σκηνοθεσία στη Σχολή Σταυράκου.
Παράλληλα με τη διοργάνωση κινηματογραφικών
προβολών κατά την περίοδο 1970-1975, συμμετείχε
σε σεμινάρια για ταινίες μικρού μήκους,
ενώ παράλληλα έγραψε και μετέφρασε
άρθρα σε κινηματογραφικά περιοδικά.
Συγγραφέας του βιβλίου
"Φιλμογραφία ταινιών μικρού μήκους"
(1939-1979), η Αλίντα Δημητρίου εξέδωσε το
1992, το Λεξικό ταινιών μικρού μήκους.
Στην πλούσια φιλμογραφία της,
συγκαταλέγονται περισσότερα από 50
ντοκιμαντέρ.
Το 2008, η σκηνοθέτιδα
απέσπασε το Βραβείο Κοινού στο Φεστιβάλ
Ντοκιμαντέρ στη Θεσσαλονίκη για τη
δημιουργία της «Πουλιά στο Βάλτο». Το
ντοκιμαντέρ «Πουλιά στο Βάλτο», προβλήθηκε
και στο 5ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού
Κινηματογράφου που διοργάνωσε η
Ταινιοθήκη της Ελλάδος το 2008.
Η τριλογία της Αλίντα
Δημητρίου, «Πουλιά στο βάλτο», «Η ζωή
στους βράχους» και «Τα κορίτσια της
βροχής», που αγαπήθηκε ιδιαίτερα από
το κοινό του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ
Θεσσαλονίκης, ανέδειξε μέσα από μαρτυρίες
και ντοκουμέντα την αγωνιστικότητα και
τη δύναμη της γυναικείας ψυχής.
Φίλοι και συγγενείς
της Αλίντας Δημητρίου καλούν τους φίλους
του ντοκιμαντέρ σε μια τιμητική βραδιά
που θα πραγματοποιηθεί με ελεύθερη
είσοδο, στον θερινό κινηματογράφο της
Ταινιοθήκης της Ελλάδος, Λαΐς, τη Δευτέρα
16 Σεπτεμβρίου. Το πρόγραμμα των
εκδηλώσεων και των προβολών, έχει
διαμορφωθεί ως εξής:
H
ΕΡΤ είναι ζωντανή, η ΕΡΤ είναι ακόμα
εδώ". Αυτό το μήνυμα έδωσαν χιλιάδες
άνθρωποι που βρέθηκαν χθες στο Ραδιομέγαρο
της Αγίας Παρασκευής. Τρεις μήνες μετά
το μαύρο που έριξε η κυβέρνηση στην ΕΡΤ
το προαύλιο του Ραδιομεγάρου γέμισε
ασφυκτικά, θυμίζοντας τις μέρες του
Ιουνίου, όπως συζητούσαν στα πηγαδάκια.
Η ανταπόκριση του κόσμου στο κάλεσμα
των εργαζομένων, που τρεις μήνες τώρα
συνεχίζουν να εκπέμπουν κανονική ροή
προγράμματος, υπήρξε εντυπωσιακή, αφού
έως αργά το βράδυ κόσμος ανέβαινε τη
Μεσογείων αναγκάζοντας την τροχαία να
την κλείσει
Περισσότεροι
από 40 καλλιτέχνες έδωσαν το παρών στη
μεγαλύτερη συναυλία του φετινού
καλοκαιριού. Θ. Μικρούτσικος, Χρ. Θηβαίος,
Ν. Μαυρουδής, Υπόγεια Ρεύματα, Γ. Νέγκα,
Α. Μάνου, Ν. Μποφίλιου, Β. Λέκκας, Encardia,
Φ. Δεληβοριάς και δεκάδες άλλοι
ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση των
εργαζομένων της ΕΡΤ για τη διοργάνωση
ενός "μικρού Woodstock", όπως το
χαρακτήριζαν.
Ήταν
όλοι εκεί, όσοι πέρασαν νύχτες στην
περιφρούρηση του Ραδιομεγάρου και όσοι
έδωσαν χρώμα στην αλληλεγγύη στον αγώνα
για τη δημόσια τηλεόραση, βρέθηκαν ξανά,
αποφασισμένοι να ξαναπιάσουν το νήμα
μπροστά στους νέους αγώνες. Καθώς ο
αγώνας στη ΕΡΤ δεν είναι αποκομμένος
από τους αγώνες των εργαζομένων, ιδιαίτερο
στίγμα έδωσαν καθηγητές και δάσκαλοι,
με σημαίες της ΟΛΜΕ να ξεχωρίζουν μέσα
στο πλήθος.
"Ο
κόσμος μάς έχει δείξει την εμπιστοσύνη
και τη στήριξή του όλο αυτό το διάστημα"
σχολίαζαν οι εργαζόμενοι, που αφιέρωσαν
τη συναυλία στον Αχιλλέα Παναγούλη. Δεν
έλειψαν και οι υπαινιγμοί για το "αστείο
σκηνικό" της ΔΤ του Π. Καψή, μια
τηλεόραση που "δεν την βλέπει κανείς",
όπως έλεγαν. Ο παλμός και η διάθεση του
κόσμου που ανέβηκε χθες στην Αγ. Παρασκευή
έδωσαν μια σαφή υπόσχεση. "Αυτός ο
χειμώνας ανήκει στους αγώνες του λαού
και των εργαζομένων, ήρθε η ώρα για την
ανατροπή".
Mε αφορμή την συμπλήρωση σαράντα χρόνων από τον θάνατο του Σαλβαδόρ Αλιέντε (11 Σεπτεμβρίου του 1973), η κινηματογραφική εταιρία New Star, σε συνεργασία με το Fundacion Salvador Allende και υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Δημοκρατίας της Χιλής στην Ελλάδα, διοργανώνει ένα κινηματογραφικό φεστιβάλ ειδικά αφιερωμένο στον χιλιανό ηγέτη Σαλβαδόρ Αλιέντε. Του Γιώργου Ρούσσου.
"Δεν
θα παραιτηθώ! Eίναι μια ιστορική στιγμή
και θα πληρώσω με τη ζωή μου την αφοσίωση
του λαού μου. Eίμαι βέβαιος, πως οι σπόροι
φυτεύτηκαν στις αξίες. Όμως ούτε το
έγκλημα ούτε η βία μπορούν να διακόψουν
την κοινωνική εξέλιξη. H Iστορία είναι
δική μας, η Iστορία γράφεται από τους
λαούς. Συνειδήσεις εκατομμυρίων Xιλιανών,
θα καρπίσουν." - Σαλβαδόρ
Αλιέντε
Το
Φεστιβάλ «40
χρόνια από τον θάνατο του Salvador Allende»,
ειναι μία ευκαιρία να γνωρίσουμε την
ιστορία της Χιλής μέσα από πραγματικά
ντοκουμέντα, μία ευκαιρία να κατανοήσουμε
τη ζωή και το έργο του Αλιέντε. Παράλληλα
μπορούμε να δούμε την αλήθεια της δικής
μας πραγματικότητας μέσα από τα βιώματα
άλλων λαών, να ξαναρχίσουμε να
κουβεντιάζουμε πολιτικά μέσα και έξω
από τους κινηματογράφους. Μία ευκαιρία
για πραγματική γνώση και ψυχαγωγία.
Το
Αφιέρωμα, θα πραγματοποιηθεί από τις
05 έως και τις 11 Σεπτεμβρίου, στην
Ταινιοθήκη της Ελλάδος (Ιερά
Οδός 48 & Μεγάλου Αλεξάνδρου - Μετρό
Κεραμικός). Κατά την διάρκεια του Φεστιβάλ
θα προβληθούν συνολικά 40 ταινίες και
ντοκιμαντέρ αφιερωμένα τόσο στον λαϊκό
ηγέτη Salvador Allende όσο και στη Χιλή. Παράλληλα
θα λειτουργεί έκθεση φωτογραφίας, αφίσας
και ντοκουμέντων της εποχής εκείνης.
Ελάχιστα
μέτρα φιλμ και κάποιες φωτογραφίες
έχουν απομείνει από τα γεγονότα του
πρωινού της 11ης Σεπτεμβρίου του 1973 στο
Σαντιάγκο της Χιλής. Ήταν η πρώτη ημέρα
μιας 17χρονης φασιστικής δικτατορίας,
που φυλάκισε, βασάνισε και δολοφόνησε
χιλιάδες Χιλιανούς (και όχι μόνο). Ήταν
η τελευταία μέρα ενός ονείρου που
συνήγειρε για 3 χρόνια τον λαό της
Λατινοαμερικάνικης χώρας (λίγες μέρες
μετά, ο Πάμπλο Νερούδα πέθανε κι ο Βίκτωρ
Χάρα ξεψύχησε στα χέρια των βασανιστών).
Ήταν η ημέρα του μαρτυρίου, του θανάτου
και του περάσματος στον χώρο του μύθου
του Προέδρου της Χιλιανής Δημοκρατίας,
του γιατρού Σαλβαδόρ Αλιέντε.
Η σκηνοθέτις Αλίντα Δημητρίου πέθανε, τα ξημερώματα της Τρίτης, σε ηλικία 78 ετών. Είχε αφιερώσει μέρος της ζωής και του έργου της στους πολιτικούς αγώνες των γυναικών. Με τo ντοκιμαντέρ «Τα κορίτσια της βροχής» (2011), για τις γυναίκες που αντιστάθηκαν, κακοποιήθηκαν την περίοδο της επταετίας, ολοκλήρωσε την τριλογία για τη συμμετοχή της Ελληνίδας στους πολεμικούς και πολιτικούς αγώνες στην Ελλάδα κατά το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Η τριλογία είχε αρχίσει το 2008 με το ντοκιμαντέρ «Τα πουλιά στον βάλτο» για τις γυναίκες της αντίστασης στην Κατοχή, συνεχίστηκε το 2009 με το «Η ζωή στους βράχους» (Δημοκρατικός Στρατός και εξορία).
Ένα απόσπασμα από τη σειρά ''Εκείνος&Εκείνος'' που παιζόταν στη δημόσια τηλεόραση επί χούντας. Μια σειρά με πολλά νοήματα και μηνύματα για το καθεστώς της εποχής. Νοήματα και μηνύματα τα οποία θα μπορούσαν να αναφέρονται και στο σήμερα...
Αναπόσπαστο κομμάτι της «Ιερής Τριάδας» των Μπίτ και βασικός
εκπρόσωπος της «γενιάς των μπιτ», ο Allen Ginsberg υπήρξε ένα από τα «καλύτερα
μυαλά της γενιάς του», μίας γενιάς που ήρθε σε ρήξη με την συντηρητική κοινωνία
της Αμερικής. Το έργο του αποτελεί σημείο αναφοράς στην μεταμοντέρνα ποίηση,
επηρεάζοντας σημαντικά, μαζί με τους συντρόφους του, τη λογοτεχνία του 20ου
αιώνα.
Γεννήθηκε στις 3 Ιουνίου 1926, στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσεϊ,
Ο πατέρας του, ποιητής και δάσκαλος, βοήθησε τον γιο του να έρθει σε επαφή με
την ποίηση, ενώ η μητέρα του, δασκάλα αλλά και μέλος του κομμουνιστικού
κόμματος, τον μπόλιασε με το «μικρόβιο» της πολιτικής σκέψης και των κοινωνικών
ανησυχιών.
Η ιδιαίτερη σχέση του Allen Ginsberg με την μητέρα του, η
οποία παρουσίαζε έντονα προβλήματα ψυχικής υγείας, αποτυπώνεται στο σπαρακτικό
ποίημα του «Kaddish for Naomi Ginsberg». (Το Kaddish είναι εβραϊκή προσευχή για
τους νεκρούς). Κατά τη διάρκεια της σχολικής ζωής του, ο Ginsberg θα έρθει σε
επαφή με έργα σπουδαίων ποιητών, ωστόσο ως μαθητής θα γοητευτεί ιδιαίτερα από
την ποίηση του Walt Whitman, από τον οποίο θα επηρεαστεί σημαντικά.
Ο Ginsberg ασπάζεται την αντίληψη πως οι προσωπικές
εμπειρίες και οι σκέψεις ενός ανθρώπου μπορούν να έχουν απήχηση στο κόσμο. Αυτή
η αντίληψη αποτέλεσε το θεμέλιο λίθο του έργου του Ginsberg, αλλά και
γενικότερα της «γενιάς των μπιτ».
Ως φοιτητής πλέον στο πανεπιστήμιο Columbia γνωρίζει τον
Jack Kerouac και τον William Burroughs, τα δύο άλλα μέλη της «Ιερής Τριάδας».
«Η μπιτ γενιά ήταν μία ομάδα φίλων και το μπιτ η ονομασία που δόθηκε σε μία
φιλία», θα δηλώσει ο ίδιος πολλά χρόνια αργότερα (συνέντευξη στο «Περιοδικό»
τον Μάρτιο του 1991). Η δεκαετία του ’50 θα μείνει στην παγκόσμια λογοτεχνία,
ως η «Δεκαετία Μπιτ», η λογοτεχνία μίας γενιάς που εξεγείρεται, ανατρέπει και
προκαλεί τη συντηρητική αμερικανική κοινωνία.
Ο Ginsberg μαγεύεται από το πάθος του Kerouac για τη ζωή και
τις εμπειρίες. Τα επόμενα χρόνια, παρέα με μία ομάδα νέων που θα συγκροτήσουν
τη «γενιά των μπιτ», θα ρουφήξει κάθε στιγμή, ξεκινώντας μία περιπετειώδη
περιπλάνηση γεμάτη εμπειρίες, που σε αρκετές περιπτώσεις συνοδεύονται από ναρκωτικά και αλκοόλ. Η ομοφυλοφιλία
αποτέλεσε ένα ακόμα κομμάτι της ζωής του αντισυμβατικού νεαρού, ενώ δεν έλειψαν
και τα μπλεξίματα με το νόμο.
Σταδιακά αφιερώνεται στην ποίηση. Το 1955, ο Ginsberg θα
βρεθεί στο Σαν Φρανσίσκο, όπου κατά τη διάρκεια μία ποιητικής βραδιάς θα
απαγγείλει ένα απόσπασμα από το ποίημα του Ουρλιαχτό, ένα από τα σημαντικότερα
έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας του 20ου αιώνα. Το «Ουρλιαχτό» θα δημοσιευτεί
το 1956 στην ποιητική συλλογή του Ginsberg με τίτλο το «Ουρλιαχτό και άλλα
ποιήματα».
Μία δεκαετία νωρίτερα ο Kerouac είχε γράψει το μυθιστόρημα
«Στο Δρόμο» που αποτελεί ένα από τα αντιπροσωπευτικότερα δείγματα της Μπίτ
λογοτεχνίας, ωστόσο με το «Ουρλιαχτό» η «γενιά των Μπιτ» είχε αποκτήσει το ποιητικό
μανιφέστο της...
Είδα τα καλύτερα μυαλά της γενιάς μου
διαλυμένα από την τρέλα,
υστερικά γυμνά και λιμασμένα,
να σέρνονται μέσα στους νέγρικους δρόμους
την αυγή γυρεύοντας
μιαν αναγκαία δόση,
χίπστερς με αγγελικά κεφάλια να φλέγονται
για την αρχαία ουράνια ένωση
με την άστρική γεννήτρια μέσα στη μηχανή
της νύχτας,
που φτωχοί κουρελιασμένοι με βαθουλωμένα
μάτια και φτιαγμένοι στάθηκαν καπνίζοντας
μέσα στο υπερφυσικό σκοτάδι τιποτένιων
διαμερισμάτων αιωρούμενοι
πάνω από τις κορυφές των πόλεων βυθισμένοι
στην τζαζ,
που πρόταξαν τους εγκεφάλους τους γυμνούς
στον ουρανό
κάτω απ’ τον Εναέριο σιδηρόδρομο και είδαν
αγγέλους Μωαμεθανούς να τρεκλίζουν
φωτισμένοι σε ταράτσες πολυκατοικιών,
που πέρασαν απ’ τα πανεπιστήμια με ήρεμα
ακτινοβόλα μάτια με παραισθήσεις
του Αρκάνσας και τραγωδία με το φως του
Μπλαίηκ ανάμεσα στους μελετητές
του πολέμου,
που διώχτηκαν απ’ τις ακαδημίες λόγω
τρέλας και έκδοσης
στίχων ανήθικων στου κρανίου τα παράθυρα,
που διπλώθηκαν από τον φόβο ξεντυμένοι σε
αξύριστα δωμάτια, καίγοντας
τα λεφτά τους στα καλάθια των αχρήστων και
ακούγοντας τον Τρόμο
μέσ’ απ’ τον τοίχο...
Απόσπασμα από το «Ουρλιαχτό» / Μετάφραση Γιάννης Λειβαδάς
Λίγο καιρό μετά την έκδοσή του, το «Ουρλιαχτό» θα
απαγορευτεί ως άσεμνο. Παρά τη αντίδραση της συντηρητικής αμερικανικής
κοινωνίας, η «γενιά των Μπίτ» συνέχιζε να καταδεικνύει το τέλμα της, τις
αντιθέσεις της, τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις της. Με το «Στο δρόμο» του
Kerouac, το «Ουρλιαχτό» του Ginsberg και το «Γυμνό Γεύμα» του Burroughs η
«γενιά των Μπίτ» είχε αποκτήσει πλέον τη δική της λογοτεχνική έκφραση.
Και αν ο Jack Kerouac ήταν ο «Βασιλιάς» των Μπιτ, ο Allen
Ginsberg ήταν ο «ντελάλης» τους. Σε αντίθεση με τον «Βασιλιά» που ήταν κάπως
αντιεπικοινωνιακός, ο Ginsberg προώθησε όχι μόνο το δικό του έργο, αλλά και των
υπολοίπων, και κυρίως αυτό του Kerouac. Το 1973 αυτός και η ποιήτρια Anne
Waldman ίδρυσαν για αυτό το σκοπό στο ινστιτούτο Naropa, στο Boulder, στο
Colorado, ένα ειδικό τμήμα για την μελέτη των γραπτών του Kerouac, αλλά και
γενικότερα της «γενιάς των Μπιτ».
Το «Ουρλιαχτό» αποτέλεσε κατά κάποιο τρόπο τον καταλύτη στο
έργο του Ginsberg, αλλά και στη
γενικότερη πολιτική και κοινωνική δράση του. Συχνά τοποθετήθηκε για θέματα όπως
ο πόλεμος του Βιετνάμ, τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων (ο ίδιος άλλωστε
διατηρούσε μακροχρόνια σχέση με τον Peter Orlovsky) , αλλά και την απελευθέρωση
των ναρκωτικών. Οι απόψεις του προκάλεσαν αρκετές φορές την αντίδραση της
πολιτικής ηγεσίας, εντός αλλά και εκτός των ΗΠΑ, ενώ το FBI διατηρούσε έναν
ογκωδέστατο φάκελο για αυτόν. Ο Ginsberg εξελίσσεται σε έναν από τους
σημαντικότερους εκφραστές του παγκόσμιου κινήματος των νέων της δεκαετία του
‘60.
Ο Ginsberg βάδισε και
σε μουσικά μονοπάτια. Συμμετείχε στην μελοποίηση ποιημάτων του William Blake,
«Songs of Innocence» και «Songs of Experience», ενώ ηχογράφησε και το διπλό
άλμπουμ «First Blues». Σε συνεργασία με τον Philip Glass επένδυσαν μουσικά τα
ποιήματα «Ουρλιαχτό» και «Wichita Vortex Sutra». Ανέβηκε στη σκηνή με μουσικούς
όπως ο Bob Dylan, οι Fugs, ο Phil Ochs, οι Clash και η Patti Smith. Λίγο πριν
το θάνατό του θα ηχογραφήσει το «Ballad of the Skeletons», σε συνεργασία με
σημαντικούς συνθέτες, όπως οι Philip Glass, Lenny Kaye, Marc Ribot και Paul
McCartney. Το βίντεο γυρίστηκε από τον σκηνοθέτη Gus Van Sant.
Ο Ginsberg βγήκε μέσα από τα σπλάχνα της Αμερικής. Την
αγάπησε αλλά και τη μίσησε. Κυρίως ένιωθε απέχθεια για την κυρίαρχη καθεστωτική
νοοτροπία. «Αμερική όλα σου τα έδωσα και τώρα είμαι ένα τίποτα» (από το ποίημα
America)...
Όντας μία ανήσυχη και αντισυμβατική προσωπικότητα, ταξίδεψε
σε πολλές χώρες και μετατράπηκε σε έναν «πολίτη του κόσμου». Τα ταξίδια του τον
βοήθησαν να αναπτύξει μία παγκόσμια συνείδηση, η οποία τον συντρόφευε μέχρι το
τέλος της ζωής του.
Ο Allen Ginsberg θα αφήσει την τελευταία του πνοή στις 5
Απριλίου του 1997, χτυπημένος από καρκίνο στο ήπαρ. Το έργο του αναγνωρίστηκε
από τους ακαδημαϊκούς κύκλους, ωστόσο το σημαντικότερο είναι πως παραμένει
ζωντανό σε κάθε σοκάκι των μεγαλουπόλεων, στους δρόμους και τα μπαρ, σε κάθε
ποτήρι που αδειάζει, σε κάθε χέρι που κρατάει με πάθος τις ποιητικές του
συλλογές. Παραμένει ζωντανό σε κάθε άνθρωπο που αντιλαμβάνεται τη δύναμη ενός
«ουρλιαχτού».
Το Ίδρυμα
Ρόζα Λούξεμπουργκ,
σε συνεργασία με την Ταινιοθήκη
της Ελλάδος,
το Εργαστήριο Μελέτης των Ελληνογερμανικών
Σχέσεων και το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών
Σπουδών «Πολιτική Επιστήμη και
Κοινωνιολογία» του Τμήματος
Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας
Διοίκησης του
Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου
Αθηνών, οργανώνουν τη σειρά κινηματογραφικών
προβολών και εισηγήσεων με θέμα «Βλέμμα
στο φασισμό», με
σκοπό να συμβάλουν στην κατανόηση του
φασιστικού φαινομένου, κι ιδιαίτερα
της πιο ακραίας και φρικτής εκδοχής
του, του ναζισμού, με την πεποίθηση ότι
η κατανόηση του φαινομένου αποτελεί
και τη συνθήκη για την αντιμετώπισή
του.
Eκτός
από την παρουσίαση διαφορετικών πτυχών
του φασισμού, όπως αποτυπώνονται σε
ταινίες πολλών ειδών και εποχών,
σημαίνουσα θέση έχει η ανάδειξη της
προνομιακής δυνατότητας του κινηματογράφου
να θεματοποιήσει το φασισμό και το
ναζισμό. Οι σχετικές εισηγήσεις και οι
συζητήσεις με το κοινό φιλοδοξούν να
αποτελέσουν ερεθίσματα προς διερεύνηση
των όρων με τους οποίους οι αισθητικές
μορφές αποκτούν πολιτική νοηματοδότηση.
Πέρα από τις επιταγές της στρατευμένης
τέχνης και ενεργώντας πάντα αντίρροπα
στην αισθητικοποίηση της πολιτικής που
επιδίωκε ο ναζισμός, η κάθε μία ταινία
ξεχωριστά προσκαλεί σε σκέψη και
παρέμβαση στο πεδίο έντασης μεταξύ
αισθητικού αποτελέσματος του κινηματογράφου
και κοινωνικής συνείδησης του θεατή
στην κατεύθυνση μιας αντιφασιστικής
τέχνης.
Ένα
πεδίο εικόνας και λογοτεχνίας αποτελεί
τον πυρήνα του κινηματογραφικού δοκίμιου,
της ταινίας του Ολιβιέ
Ζισουά«Σαν
Πέτρινα Λιοντάρια στη μπασιά της νύχτας:
Ποιητικές μνήμες από τη Μακρόνησο». Η
ταινία καταδύεται στο σωφρονιστικό
σύμπαν της Μακρονήσου με όχημα τα
ποιητικά γραπτά του Ρίτσου, του Λειβαδίτη,
του Λουντέμη. Κι έτσι μέσα από αυτήν
τα γραπτά της εθνικιστικής βασιλόφρονης
προπαγάνδας που εξυμνούσε τις αρετές
του «εργαστηρίου της Μακρονήσου»
έρχονται να αντιπαρατεθούν στα ποιήματα
των «αμετανόητων» εξόριστων, εκείνων
που αντιστάθηκαν στην αναμόρφωση. Ο
σκηνοθέτης ήρθε με την αφορμή την
πρεμιέρα που έγινε στην Ταινιοθήκη της
Ελλάδας και μιλάει στο Tvxs.grγια
την κατάδυση στην ερημιά της Μακρονήσου
και στις μνήμες της.
