Η «μεγάλη νύχτα» της 21ης Απριλίου 1967- Ένα άγνωστο ντοκιμαντέρ του Π. Βούλγαρη (βίντεο)

Ξημέρωμα Παρασκευής, 21ης Απριλίου 1967. Η μέρα δεν ήλθε ποτέ. Μια μεγάλη νύχτα ξεκινά σε όλη την Ελλάδα. Το σκοτάδι θα διαρκέσει πάνω από 7 χρόνια. Με την πρόφαση του «κομμουνιστικού κινδύνου» η τριανδρία των Παπαδόπουλου, Παττακού, Μακαρέζου, με τη συνεργασία και την ανοχή των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, βάζει τη χώρα στο γύψο. Παρά το γεγονός ότι τα κόμματα ετοιμάζονταν για τις εκλογές, που είχαν προκηρυχθεί για τις 28 Μαΐου 1967, κυριολεκτικά πιάνονται στον ύπνο.

Η «μεγάλη νύχτα», που κράτησε μέχρι τις 23 Ιουλίου 1974, καταγράφεται στο φιλμ που παρουσιάζουμε. Είναι «Το Χρονικό της Δικτατορίας 1967- 1974», ένα περίπου άγνωστο ντοκιμαντέρ του Παντελή Βούλγαρη.

Το 37λεπτο ανέκδοτο ντοκιμαντέρ του Παντελή Βούλγαρη «Το Χρονικό της Δικτατορίας 1967- 1974». ταινία, η οποία περιέχει πολύτιμο αρχειακό υλικό• από την κηδεία των Γεωργίου Παπανδρέου και Γιώργου Σεφέρη ως τις δίκες του Αλέκου Παναγούλη και άλλων αγωνιστών.

η συνέχεια εδώ...

Μεγάλη Παρασκευή του 1944...Ένα χρόνο μετά...

Ιστολόγιο: Αγρίνιο... Γλυκές Μνήμες

Εφημερίδα "ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ"...

...ένα χρόνο μετά.

1945

Ένα χρόνο μετά τη δραματική εκείνη Μεγάλη Παρασκευή του 1944 στην Αγρινιώτικη εφημερίδα της εποχής εκείνης "Φωνή του λαού" δημοσιεύτηκε το παρακάτω κείμενο με μαρτυρίες από το σκηνικό της εκτέλεση των 120:

Η εκτέλεση των 120

"Πέρασε ένας χρόνος από τη δραματική εκείνη Μεγάλη Παρασκευή, θυσία στο βωμό της λευτεριάς της Πατρίδας. Ό,τι ιερότερο και καλλίτερο έχει ο ελληνικός λαός.

η συνέχεια εδώ...

Νίκος Μπελογιάννης: Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο

αναδημοσίευση από tvxs.gr
Στις 30 Μαρτίου 1952, στις 4.12 π.μ ο Νίκος Μπελογιάννης, με τρεις συντρόφους του, τους Καλούμενο, Αργυριάδη και Μπάτση, στήνονται απέναντι από το εκτελεστικό απόσπασμα, στο Γουδί και εκτελούνται δια τoυφεκισμού.

Ο Νίκος Μπελογιάννης γεννήθηκε στην Αμαλιάδα το 1915. Από παιδική ηλικία γαλουχήθηκε με τα ιδανικά του κομμουνισμού και από νωρίς, στα φοιτητικά του κιόλας χρόνια, στη Νομική Αθηνών, στοχοποιείται λόγω της πολιτικής του δράσης. Από το 1934 ο Μπελογιάννης είναι μέλος του ΚΚΕ. Η δυναμική του παρουσία στην πολιτική ζωή της Αμαλιάδας, ως γραμματέας της τοπικής οργάνωσης, δημιουργεί ρίξεις με την καθεστωτική τάξη και σύντομα συλλαμβάνεται και εξορίζεται.

Το πραξικόπημα της 4ης Αυγούστου του 1936, του Ιωάννη Μεταξά, σηματοδοτεί και την έναρξη ενός ανηλεούς αντικομουνιστικού μένους. Οι φυλακίσεις, οι εξορίες και τα βασανιστήρια σημάδεψαν τη ζωή του Νίκου Μπελογιάννη. Την στιγμή που οι ναζί εισβάλουν στην Ελλάδα, ο Μπελογιάννης βρίσκεται κρατούμενος στις φυλακές Ακροναυπλίου. Ζητά την ελευθερία του για συμμετάσχει στον πόλεμο αλλά η κυβέρνηση αρνείται. Καταφέρνει να αποδράσει και εντάσσεται στον ΕΛΑΣ ως καπετάνιος μεραρχίας στην Πελοπόννησο.

η συνέχεια εδώ...

Αφίσα ΕΑΑΚ για τα 40 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου

η συνέχεια εδώ...

Βίντεο της ΣΑΦ/εαακ για τα 40 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου

η συνέχεια εδώ...

Βίντεο της ΣΑΦ/εαακ για την 28η Οκτωβρίου

η συνέχεια εδώ...

Κώστας Βάρναλης: Η βουβή επέτειος

αναδημοσίευση από ilesxi.wordpress.com

Χρονογραφημα του Κ.Βάρναλη 

στο “Ρίζο της Δευτέρας” στις 28/10/1947 για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου πιο επίκαιρο από ποτέ.

Η βουβή επέτειος.

Γιορτή και λαός.

H 28 του Οχτώβρη είναι μια μεγάλη μέρα για τον ελληνικό λαό – και μέρα ντροπής για τους προδότες του. Κι όμως ετούτοι γιορτάζουνε το “αλβανικό έπος”. Και πάλι χωρίς το λαό. Και πάλι με φράχτη γύρω τους τα όπλα -για να τους φυλάνε όταν πηγαίνουν στην τελετή – να φυλάνε από το λαό τους εχθρούς του λαού.

Το τι νόημα δίνουνε στον όρο “αλβανικό έπος” οι φυγάδες του “έπους” φαίνεται από το νόημα που δίνουνε σε κάτι ανάλογες και παράλληλες ορολογικές απάτες όπως π.χ “απελευθέρωση”, “ανεξαρτησία”,”δημοκρατία”, “αμερικάνικη βοήθεια”, “πνευματική ελευθερία” κλπ. Το ουσιαστικό περιεχόμενο των λέξεων είναι διαμετρικά αντίθετο με την ετυμολογική τους σημασία.

Αλλά το νόημα, που έδινε η 4η Αυγούστου στο “αλβανικό έπος”, μας το εξήγησε τότες με τρόπον επίσημον ο τότε διευθυντής της Ασφαλείας κ. Παξινός. Ενώ δηλαδή ο ελληνικός λαός γυμνός και άοπλος, εγκαταλειμμένος από τους “αρχηγούς” του χτύπαε στο μέτωπο και μπροστά και πίσω του τους εχθρούς της ελευθερίας του, τους φασίστες, οι αρχηγοί του ελληνικού φασισμού ετοιμάζανε στην πρωτεύουσα την παράδοση του λαού – γιατί η συνθηκολόγηση του μετώπου δεν ήταν παράδοση του στρατού μονάχα (των 200 χιλιάδων ανδρών), αλλά ολάκερου του ελληνικού λαού (των 7 εκατομμυρίων).

Ο μοναρχοφασισμός που είπε το μαύρο του “όχι”, μονάχα για τον τύπο, κοίταε από την πρώτη στιγμή πώς θα έσωζε όχι την “πατρίδα”, παρά το καθεστώς του. Πώς θα περνούσε τον ελληνικό λαό από τα δικά του χέρια στα ξένα χέρια,χωρίς ο μεσίτης να χάσει ούτε την ηγεσία του λαού, ούτε τα κέρδη του απ΄αυτόν.

Η συνθηκολόγηση του μετώπου δεν ήτανε πράξη ανωτέρας βίας παρά θεληματική συμμαχία με τον εχθρό εναντίον του λαού. Και κανένας από τους μεταδεκεμβιανούς κυβερνήτες δεν αμφιβάλλει πως στην σημερινή επέτειο δεν γιορτάζεται το “αλβανικό έπος”, παρά η “συνθηκολόγηση” και η συνεργασία με τον εχθρό. Αν τότε ο ελληνικός λαός νικούσε ως το τέλος τους εχθρούς κι έσωζε την ελευθερία του, οι σημερινοί συνεχιστές της 4ης Αυγούστου, τη σημερινή επέτειο θα την είχανε ημέρα “εθνικού πένθους”.

Λοιπόν. Τότες κ’ εμείς οι αριστεροί δημοσιογράφοι και διανοούμενοι πήραμε στα σοβαρά (όπως κι ο λαός) τον πόλεμο κατά των “βαρβάρων επιδρομέων”. Και γράφαμε πύρινα άρθρα εναντίον τους- εναντίον του “φασισμού”. Μα το είπαμε: ο δικός μας ο φασισμός, τέκνο και ομοίωμα του ιταλικού και του γερμανικού, δεν του καλάρεσε να βρίζουμε το “σύστημα”. Κι ένα βράδυ (χειμώνας ήτανε) μας μαζέψανε στη Γενική Ασφάλεια τους ξεροκέφαλους αριστερούς που χαλούσαμε τη “δουλειά”. Ήτανε (όσο θυμάμαι) ο Καρβούνης, ο Κορδάτος, ο Κορνάρος, ο Πανσέληνος, ο Μέξης, ο Σπ. Θεοδωρόπουλος. Και ξαφνικά για λίγες ώρες μονάχα μας φέρανε ωραίον, κομψόν και γόητα, με ύφος “υπεράνω όλων” μας, τον κ. Καραγάτση. Μα ως το βράδυ τον αφήσανε.

Το άλλο βράδυ μας ξαναπήγανε στη Διεύθυνση της Γεν. Ασφαλείας, όπου μας παρουσιάσανε στον κ. Παξινό. Εκεί πήραμε το “πρώτο βάπτισμά” μας στο νόημα του “αλβανικού έπους”. Ο κ. Διευθυντής, κοφτά και μελετημένα μας είπε να μην κάνουμε τον έξυπνο στα άρθρα μας βρίζοντας το φασισμό (έτσι βρίζαμε έμμεσα και την 4η Αυγούστου. Και σ’ αυτή την άποψη δεν είχε άδικο ο κ. Διευθυντής) και πως δεν φταίει καθόλου ο φασισμός για τον πόλεμο.

Με άλλα λόγια, εννοούσε πως έφταιγε ο ιταλικός λαός που μας μισούσε ή που είχε καταχτητικές βλέψεις, λες κ’ οι λαοί αισθάνονται ή ενεργούνε μοναχοί τους κ’ είναι υπεύθυνοι αυτοί για ό,τι αγαπούνε ή μισούνε και για ό,τι κάνουνε -όπως τα ομαδικά εγκλήματα εναντίον των αμάχων.

Κι αφού μας ενουθέτησε και μας έκανε προσεχτικούς για το μέλλον μάς άφησε “λέυτερους”, δηλ. μας “εδέσμευσε” τη σκέψη και τη γλώσσα. Έπρεπε δηλ. κ’ εμείς να βοηθήσουμε τον ξένο φασισμό να κατεβεί και να θρονιαστεί άνετα στην Ελλάδα δίπλα στο ντόπιο.

Κάτι ανάλογο μου είπε μια μέρα κι ο διευθυντής της εφημερίδας, που εργαζόμουνα τότες. Έγραφα μια ιστορία (επί διόμισυ μήνες) της διαφθοράς και απανθρωπίας των πολιτικών ηθών της Ρώμης από το Σύλλα και πέρα. Η περίσταση και η πεποίθησή μου με κάνανε να χρωματίζω κάπως ζωηρότερα τα πρόσωπα και τα πράγματα και να τα χαρακτηρίζω με τον ίδιο τρόπο – κυρίως την αρπαχτικότητα και τη φιλοχρηματία των ισχυρών της “αιώνιας πόλεως”: Σύλλα, Κράσσου, Οκταβίου, Κικέρωνα, Σενέκα κλπ.

Ο διευθυντής μου λοιπόν με κάλεσε και μου λέγει¨

-Είπαμε να βρίζεις τους Ρωμαίους, αλλ’ όχι και τους πλουτοκράτες! Δυστυχώς οι περισσότεροι αναγνώστες μας (της Κηφησιάς) είναι πλουτοκράτες.

-Μα εγώ βρίζω, του απάντησα γελώντας, τους τότε Ρωμαίους πλουτοκράτορες, όχι τους τώρα Έλληνες πλουτοκράτες. Εκείνοι ήταν τέρατα. Οι δικοί μας είναι εντάξει : πατριώτες και καλοί χριστιανοί…

Μ’ άλλα λόγια οι δυο διευθυντές της Ασφαλείας και της αστικής εφημερίδας, θέλανε ο πρώτος να μη βρίζουμε τους εξωτερικούς εχθρούς κι ο δεύτερος τους εσωτερικούς. Ας χάνεται η πατρίδα, αλλ’ όχι το σύστημα. Θέλετε τώρα άλλην εξήγηση του τι σημαίνει γι’ αυτούς ο όρος “αλβανικόν έπος”;

Όταν λοιπόν οι εχθροί του λαού ξηγιούνται με τόση ειλικρίνεια, τότε γιατί ο λαός να μην έχει το δικαίωμα να τους τα λέει κι αυτός από την καλή; Θα πείτε δεν τον αφήνουν. Θα τον αφήσουν! Κι αν τώρα ο λαός τιμά ανεπίσημα αυτήν την επέτειο, θα έρθει η μέρα σύντομα, που θα την γιορτάζει επίσημα κι όπως της αξίζει.

η συνέχεια εδώ...

ΠΟΙΟΣ ΕΙΠΕ ΤΟ «ΌΧΙ»; Ο ΜΕΤΑΞΑΣ;…

αναδημοσίευση από iskra.gr

Του Ν. ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΥ*

Τι χρειάζεται αυτός ο τόπος; Αυτός ο τόπος «χρειάζεται Μεταξάδες»έλεγε από βήματος Βουλής ο χρυσαυγίτης υποφυρερίσκος, ο βουλευτής Παππάς. Όσο για τους  Γεωργιάδη – Βορίδη ήταν βουλευτές του ΛΑΟΣ όταν ο τότε αρχηγός τους, ο Καρατζαφέρης, επισκεπτόταν ανήμερα της 28^ης Οκτωβρίου 2011 το σπίτι του Μεταξά σε ένδειξη… «σεβασμού και μνήμης». Η δε «Καθημερινή» δεν έλειψε ποτέ από τα εκδοτικά εκείνα συγκροτήματα που επιδαψιλεύουν δάφνες στον «πατριώτη» Μεταξά που «είπε το Όχι». Μάλιστα η «Καθημερινή» το έχει πάει και παραπέρα. Ειδικά σε εκείνο το αφιέρωμά της για τον φασίστα Μεταξά, στις 4/8/2007 (ανήμερα, δηλαδή, της κήρυξης της δικτατορίας της «4ης Αυγούστου») όταν και ισχυριζόταν ότι η διακυβέρνηση Μεταξά, εκτός από πατριωτική» που ήταν, πορεύτηκε και με«χαρακτηριστικά φιλολαϊκού» καθεστώτος...

Είναι αλήθεια, λοιπόν, ότι ο Μεταξάς είπε «Όχι» το 1940; Το δικό του «Όχι» γιορτάζουμε τη Δευτέρα; Η’ μήπως ισχύει εκείνο που έλεγε για τον Μεταξά ο κεντρώος πολιτικός, ο Καφαντάρης, ότι δηλαδή: «Είπε το ΟΧΙ, ο μόνος Έλληνας που θα μπορούσε να πει το ΝΑΙ»; (1).

Όπως θα δούμε, το «Όχι» του Μεταξά δεν ήταν «Όχι» κατά του φασιστικού Άξονα. Δεν είχε φυσικά καμία σχέση με το «Όχι» του ελληνικού λαού. Το «όχι» του Μεταξά ήταν ένα τόσο δα … μικρούλι και ξέπνοο «όχι».

Το λέμε εξαρχής και θα το εξηγήσουμε:

Σε εκείνες τις ιστορικές συνθήκες το «όχι» του Μεταξά ήταν το «Ναι» του φασιστικού καθεστώτος της μεταξικής δικτατορίας υπέρ της Αγγλίας και όχι υπέρ των ελευθεριών του ελληνικού λαού. Και τούτο για δύο λόγους:

η συνέχεια εδώ...

Όταν ήμουν δάσκαλος… στη Χούντα

Αποκαλυπτικές εγκύκλιοι και έγγραφα του υπουργείου Παιδείας στα χρόνια της Επταετίας.

του Θωμά Σίδερη

αναδημοσίευση από alfavita 

Την προηγούμενη εβδομάδα δικαστήριο καταδίκασε για συκοφαντική δυσφήμιση σε τετράμηνη φυλάκιση με αναστολή καθηγήτρια Πανεπιστημίου επειδή σε συνεντεύξεις της κατήγγειλε την παράνομη λειτουργία εταιρείας σε δασική περιοχή και μίλησε για ωμό εκβιασμό των εργαζομένων. Αν η καθηγήτρια δεν αθωωθεί στο Εφετείο, θεωρείται επίορκος και θα απολυθεί. Τον ίδιο δρόμο θα ακολουθεί και κάθε δάσκαλος που θα στοχοποιείται για τους κοινωνικούς αγώνες του.

Σε αυταρχικά και αντιδημοκρατικά καθεστώτα, ο δάσκαλος αποτελεί ανέκαθεν «πρωτεύων» στόχο. Αυτού του είδους τα καθεστώτα θεωρούν το δάσκαλο «χρήσιμο εργαλείο» και φερέφωνο της προπαγάνδας τους. Για το λόγο αυτό επιζητούν την υποταγή του και τον πλήρη έλεγχό του.

Ένα από τα πρώτα μελήματα της απριλιανής Χούντας ήταν η έκδοση μιας σειράς εγκυκλίων που αφορούσαν στο έργο και στη συμπεριφορά των δασκάλων. Συμβουλές, συστάσεις, οδηγίες, παροτρύνσεις, αλλά και διαταγές, κυρώσεις, εκφοβισμός, είναι μερικά μόνο από τα συστατικά των εγκυκλίων αυτών.

Έλαβον γνώσιν

η συνέχεια εδώ...

Μια παλιά μαχαιριά που κάθε 22 Απρίλη στάζει πύον

αναδημσίευση απο left.gt

Ελευθεροτυπία 23/4/1986

«Επιδρομή από φασιστοειδή στοιχεία και μέλη της ΕΠΕΝ οπλισμένα με στιλέτα και λοστούς έγινε χθες το πρωί στη Νομική Σχολή της Αθήνας, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν εννιά φοιτητές και να προκαλέσουν ζημιές στο κτίριο».

Ήταν 22 Απριλίου του 1986, λίγες ημέρες πριν τις φοιτητικές εκλογές εκείνης της χρονιάς. Στο κτήριο της Νομικής επικρατούσε μια διάχυτη ανησυχία. Είχε προηγηθεί μια άγρια συμπλοκή στη Σόλωνος την προηγούμενη μέρα ανάμεσα σε μέλη της ΔΑΠ και της Πανσπουδαστικής και όλοι περίμεναν τη συνέχιση της κόντρας. Ήταν νωρίς το πρωί και οι λιγοστοί φοιτητές κυκλοφορούσαν μουδιασμένοι. Η ατμόσφαιρα μύριζε μπαρούτι αλλά κανείς δεν ήξερε που και πως θα ανάψει το φυτίλι. Στην είσοδο της Νομικής κάτι λίγα πηγαδάκια με καφέ και τσιγάρο δίχως όρεξη για πολλά. Για μάθημα ούτε λόγος. Στο επίκεντρο της κουβέντας το ξύλο της προηγούμενης μέρας και ο φόβος των αντιποίνων για τα σπασμένα τραπεζάκια της ΔΑΠ από τους Κνίτες. Σχεδόν κανείς δεν ήξερε πως την ίδια ώρα συνεδρίαζε το Κεντρικό Συμβούλιο της ΕΦΕΕ, με κεντρικό θέμα την υποβολή μήνυσης κατά του φοιτητή της Νομικής Μάκη Βορίδη,

η συνέχεια εδώ...

Εφτά χρόνια αρπαχτή

αναδημοσίευση από eranistis.net

Ο Τύπος δεν ασχολούνταν με σκάνδαλα, ούτε σκανδαλιζόταν από τις σχέσεις των κρατούντων με τους μεγιστάνες του πλούτου. Είχε έρθει άλλωστε το πλήρωμα του χρόνου για να εκπληρωθεί το Τάμα του Έθνους.

Στους έντονα αντικοινοβουλευτικούς καιρούς μας, ένα δόλιο φάντασμα πλανιέται στον αέρα: ο ισχυρισμός περί «τιμιότητας» των δικτατόρων που κατέλαβαν πραξικοπηματικά την εξουσία το 1967 για να την επιστρέψουν πριν από 36 χρόνια, σαν βρεγμένες γάτες, «στους πολιτικούς».

Πρόκειται βέβαια για μύθο, θεμελιωμένο στη μίζερη εικόνα των επιζώντων «πρωταιτίων» – αφού πρώτα έχασαν την εξουσία, στερήθηκαν όσα είχαν παράνομα καρπωθεί και υπέστησαν τις οικονομικές συνέπειες της κοινωνικής απομόνωσής τους. Ακόμη κι αυτή η εικόνα δεν αφορά, ωστόσο, παρά ελάχιστους πρωτεργάτες της δικτατορίας. Αγνοεί την οικονομική ευμάρεια πάμπολλων μεσαίων ή «πολιτικών» στελεχών της, που η νομική κατασκευή περί «στιγμιαίου αδικήματος» άφησε παντελώς ατιμώρητα ν’ απολαμβάνουν τα αποκτήματά τους.

η συνέχεια εδώ...

Σα σήμερα εκετελείται ο Νίκος Μπελογιάννης ( αφιέρωμα)

αναδημοσίευση από alfavita.gr

1952 Η ώρα είναι 3 μετά τα μεσάνυχτα, το ημερολόγιο γράφει 30 Μάρτη 1952. Στις φυλακές της Καλλιθέας επικρατεί νεκρική σιγή. Ακούγονται τα βαριά βήματα του δεσμοφύλακα. Φτάνει στο κελί του Νίκου Μπελογιάννη. Το ξεκλειδώνει, τον ξυπνάει. Δίπλα του στέκει, όπως ένα μακάβριο φάντασμα, ο βασιλικός επίτροπος συνταγματάρχης Αθανασούλης. Διαβάζει στον Μπελογιάννη την απόφαση να τον οδηγήσουν μαζί με τους συγκρατουμένους του Ν. Καλούμενο, Η. Αργυριάδη και Δ. Μπάτση στην εκτέλεση. Στις 3 και 20 η φάλαγγα βγήκε από τις πόρτες των φυλακών κατευθυνόμενη με δαιμονισμένη ταχύτητα προς το «συνήθη τόπο των εκτελέσεων», το Γουδή.

Το απόσπασμα παρατάσσεται με τα όπλα «επί σκοπόν». Είναι σκοτάδι ακόμα. Οι αρχιδήμιοι στρέφουν τους προβολείς των αυτοκινήτων στα πρόσωπα των μελλοθανάτων. Ώρα 4 και 12 λεπτά. Ακούγονται οι δολοφονικές ομοβροντίες. Το έγκλημα της κυβέρνησης Πλαστήρα ολοκληρώθηκε. Οι εφημερίδες θα γράψουν ότι ο Μπελογιάννης είχε ακούσει ήρεμος μ' ένα πικρό χαμόγελο την καταδίκη του σε θάνατο, αποχαιρέτησε τους συγκρατουμένους του στις φυλακές και μπρος στο εκτελεστικό απόσπασμα αρνήθηκε να του δέσουν τα μάτια. Ζητωκραύγασε για το ΚΚΕ και έπεσε από τις σφαίρες του αποσπάσματος. Ήταν 37 χρόνων.

ΝΙΚOΣ ΜΠΕΛOΓΙΑΝΝΗΣ

61 χρόνια από τη δολοφονία του κομμουνιστή ηγέτη

(30 Μάρτη 1952)

 

“... αγωνιζόμαστε για να ξημερώσουν στη χώρα μας καλύτερες μέρες,  χωρίς πείνα και πόλεμο”

“Για το σκοπό αυτό αγωνιζόμαστε κι όταν χρειαστεί θυσιάζουμε και τη ζωή μας”

Λίγα λόγια από την πρώτη απολογία του N. Mπελογιάννη στην πρώτη δίκη [1951] που του επιφύλαξε το μοναρχοφασιστικό καθεστώς και δίνουν το στίγμα ολόκληρης της ζωής του μεγάλου ήρωα, του κομμουνιστή που τον εκτέλεσαν άδικα, απάνθρωπα, πριν 58 χρόνια οι ιμπεριαλιστές και οι ντόπιοι λακέδες τους.

η συνέχεια εδώ...

Με αφορμή την 25η Μαρτίου...

“ Ὅσοι τὸ χάλκεον χέρι βαρύ του φόβου αἰσθάνονται,

ζυγὸν δουλείας ἂς ἔχωσι·

θέλει ἀρετὴν καὶ τόλμην ἡ ἐλευθερία.”

Ἀνδρέας Κάλβος

η συνέχεια εδώ...

Αποκαθηλώνοντας την αγιογραφία της Επανάστασης του 1821

Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί την εισήγηση του Αλέξανδρου Κατσιγιάννη στην εκδήλωση «Παλιοί και νέοι μύθοι για την Επανάσταση του ’21», που διοργάνωσε η πολιτική-πολιστική Λέσχη Εκτός Γραμμής στις 16 Απριλίου 2010 με ομιλητές τον ίδιο και τον Κώστα Παλούκη. Αφορμή της εκδήλωσης αποτέλεσε η παραγωγή και προβολή από τον ΣΚΑΪ ενός ιστορικού ντοκιμαντέρ που επιχειρούσε να ανασκευάσει την κυρίαρχη εθνική αφήγηση για την επανάσταση του ’21 στο πλαίσιο των σύγχρονων αστικών ιδεολογικών προτεραιοτήτων. Την αναζωπύρωση της σχετικής ιδεολογικής συζήτησης είχε προκαλέσει λίγα χρόνια πριν η αλλαγή του βιβλίου Ιστορίας της 6ης Δημοτικού. Το αναδημοσιεύουμε σήμερα θεωρώντας ότι η προσπάθεια ιδεολογικής χειραγώγησης της ιστορικής μνήμης από κάθε λογής πολιτικά και ιδεολογικά κέντρα και ΜΜΕ επιβάλλει για την Αριστερά μια προσπάθεια υλιστικής αποτύπωσης των κοινωνικών συνθηκών και δυναμικών του ’21.

***

Με μια φιλόδοξη παραγωγή ιστορικού ντοκιμαντέρ ο ΣΚΑΪ έδωσε δείγματα γραφής μιας νέας, κοσμοπολίτικης εθνικής ιστορικής αφήγησης. Μπορεί ένα κομμάτι της εθνικής μυθολογίας να στραπατσαρίστηκε, όπως η ανυπαρξία του κρυφού σχολειού, δεν μπορούμε όμως και να παραγράψουμε την εκνευριστικά επαναλαμβανόμενη υποσημείωση του κ. Πορτοσάλτε: «οι Έλληνες είμαστε ένας λαός με τις κρίσεις στο DNA μας». Άρα θα τραβήξουμε προς τη δόξα ντοπαρισμένοι, εθισμένοι στα ξένα δάνεια ήδη από την Επανάσταση του 1821 και συμμορφωμένοι με τη μνημονιακή πολιτική του κεφαλαίου. Η νέα εθνική αφήγηση, άλλωστε, συνδέεται με ομφάλιο λώρο με τον πολιτικό φρονηματισμό και τα επιστημονιζέ φύλλα συκής.

Επιχειρώντας μια υλιστική προσέγγιση της εθνικοαπελευθερωτικής Επανάστασης του 1821 οφείλουμε καταρχάς να αποκαθηλώσουμε την, παλιάς ή νέας κοπής, αγιογραφία της, που και το ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ καλλιέργησε. Μια αγιογραφία με επιφανείς και αφανείς ήρωες, προκρίτους, καπεταναίους, στρατιωτικούς, λογίους, Φιλικούς, ιεράρχες, Φαναριώτες και διανοούμενους της Διασποράς, ατάκτως ερριμμένους, χωρίς ταξικές εντάξεις, αντιθέσεις, αμφιταλαντεύσεις και αναφορές, υλικά συμφέροντα και θέση στο οθωμανικό σύστημα εξουσίας. Μια αγιογραφία που παραγράφει το ρόλο των λαϊκών μαζών και την ηγεμόνευση της επανασταστικής κοινωνικής συμμαχίας από μια πρωτοπόρα τάξη.

Προσεγγίζοντας τις προεπαναστατικές συνθήκες…

Η ελληνική εθνική επανάσταση δεν προέκυψε λόγω της αδάμαστης θέλησης του έθνους να αποτινάξει τη σκλαβιά του, αίσθηση που απέπνεε και το ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ. Αντίθετα, προέκυψε ως υλική συνέπεια της σταδιακής αποσύνθεσης και διάλυσης του ασιατικού τρόπου παραγωγής στην οθωμανική αυτοκρατορία, διαδικασία που στις περιοχές του νότιου ελλαδικού χώρου, κοιτίδας της επανάστασης, συναρθρώθηκε τόσο με την εμπέδωση των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής όσο και με την ανάδυση των ελληνικών αστικών στρωμάτων. Ο ανερχόμενος αστισμός έθεσε, με τις αστικοδημοκρατικές ιδέες του Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης, τις ιδεολογικές βάσεις του ελληνισμού και συνέβαλε στη διαμόρφωση εθνικής συνείδησης, προσβλέποντας στη δημιουγία ενός ανεξάρτητου αστικού κράτους. Από τα τέλη του 18ου αιώνα επαναστατικές ομάδες και κύκλοι διανοούμενων προπαγάνδιζαν την εθνική επανάσταση και τη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους σε συνταγματικές βάσεις.

Παίρνοντας τα πράγματα από την αρχή, η οθωμανική αυτοκρατορία ήταν διαιρεμένη σε επαρχίες. Αυτές χωρίζονταν σε τιμάρια, δηλαδή ενότητες οικονομικές, πολιτικές και στρατιωτικές στο πλαίσιο του δεσποτικού κράτους. Ολόκληρη η αυτοκρατορία βασιζόταν, μέχρι τα μέσα του 17ου αιώνα, στον ασιατικό τρόπο παραγωγής: Η άρχουσα οθωμανική τάξη ήταν ο ιδιοκτήτης της γης και ιδιοποιούνταν το παραγόμενο υπερπροϊόν, με τη μορφή δοσιματικών φόρων της πλεονάζουσας αγροτικής ή χειροτεχνικής παραγωγής. Όμως η κατοχή της γης παρέμενε στα χέρια των εργαζομένων που υπόκειντο στις συγκεκριμένες σχέσεις εξουσίας και εκμετάλλευσης. Έτσι, σε αυτόν τον προκαπιταλιστικό τρόπο παραγωγής δεν υπήρχαν μορφές ατομικής ιδοκτησίας και κατοχής, ενώ οι αγρότες καλλιεργούσαν τη γη και αποφάσιζαν πώς θα έθεταν σε κίνηση τα μέσα παραγωγής στο πλαίσιο των ασιατικών κοινοτήτων.

Στο πολιτικό επίπεδο ο σουλτάνος αποτελούσε προσωποποίηση της κρατικής εξουσίας ως επίγειος εκπρόσωπος του Θεού. Σε αντίθεση με τον καπιταλισμό, στην ασιατική κοινωνία το κυρίαρχο επίπεδο δεν ήταν το οικονομικό αλλά το ιδεολογικό σε συνάρθρωση με το πολιτικό. Σε αυτό το πλαίσιο οι υπόδουλοι ελληνόφωνοι πληθυσμοί ζούσαν σε ορθόδοξες κοινότητες υπό τη διοίκηση ενός σώματος προεστών που εκλεγόταν από τα μέλη των κυρίαρχων οικογενειών κάθε κοινότητας. Οι ελληνόφωνοι πληθυσμοί πλήρωναν και το φόρο της δεκάτης στον τιμαριώτη, δηλαδή το 1/10 της παραγωγής σε είδος, καθώς και έναν κεφαλικό φόρο σε χρήμα.

Παράλληλα, η Εκκλησία μπορεί να ήταν των «απίστων», είχε ωστόσο εκτεταμένες δικαιοδοσίες. Αποτελούσε τον εκπρόσωπο όλων των ορθόδοξων πληθυσμών της αυτοκρατορίας και των εκκλησιών τους, ενώ κατείχε εκτεταμένα τιμάρια, από τα οποία ιδιοποιούνταν φόρους και δοσίματα. Ο δε Πατριάρχης είχε εξουσίες αντίστοιχες με αυτές των παλαιότερων βυζαντινών αυτοκρατόρων. Αυτά τα οικονομικά και θεσμικά προνόμια θα έχανε η Εκκλησία σε περίπτωση εκδυτικισμού (υπό την επήρεια του Διαφωτισμού) των ορθόδοξων πληθυσμών της αυτοκρατορίας, προοπτική που αποκήρυσσε πανικόβλητη μετά την ανοιχτή κρίση της αυτοκρατορίας.

…και εξηγώντας τους υλικούς όρους της επανάστασης

η συνέχεια εδώ...